LISBOA DESAPARECIDA

LISBOA DESAPARECIDA

Archivo MARINA TAVARES DIAS

LÉO FERRÉ chante RIMBAUD

ARTHUR RIMBAUD

LES POETES DE SEPTS ANS

Et la Mère, fermant le livre du devoir,
S'en allait satisfaite et très fière sans voir,
Dans les yeux bleus et sous le front plein d'éminences,
L'âme de son enfant livrée aux répugnances.

Tout le jour, il suait d'obéissance ; très
Intelligent ; pourtant des tics noirs, quelques traits
Semblaient prouver en lui d'âcres hypocrisies.
Dans l'ombre des couloirs aux tentures moisies,
En passant il tirait la langue, les deux poings
A l'aine, et dans ses yeux fermés voyait des points.
Une porte s'ouvrait sur le soir : à la lampe
On le voyait, là-haut, qui râlait sur la rampe,
Sous un golfe de jour pendant du toit. L'été
Surtout, vaincu, stupide, il était entêté
A se renfermer dans la fraîcheur des latrines:
Il pensait là, tranquille et livrant ses narines.

Quand, lavé des odeurs du jour, le jardinet
Derrière la maison, en hiver, s'illunait ,
Gisant au pied d'un mur, enterré dans la marne
Et pour des visions écrasant son œil darne,
Il écoutait grouiller les galeux espaliers.
Pitié ! Ces enfants seuls étaient ses familiers
Qui, chétifs, fronts nus, œil déteignant sur la joue,
Cachant de maigres doigts jaunes et noirs de boue
Sous des habits puant la foire et tout vieillots,
Conversaient avec la douceur des idiots !
Et si, l'ayant surpris à des pitiés immondes,
Sa mère s'effrayait, les tendresses profondes,
De l'enfant se jetaient sur cet étonnement.
C'était bon. Elle avait le bleu regard, - qui ment!

A sept ans, il faisait des romans, sur la vie
Du grand désert où luit la Liberté ravie,
Forêts, soleils, rives, savanes ! - Il s'aidait
De journaux illustrés où, rouge, il regardait
Des Espagnoles rire et des Italiennes.
Quand venait, l'œil brun, folle, en robes d'indiennes,
-Huit ans -la fille des ouvriers d'à côté,
La petite brutale, et qu'elle avait sauté,
Dans un coin, sur son dos, en secouant ses tresses,
Et qu'il était sous elle, il lui mordait les fesses,
Car elle ne portait jamais de pantalons;
- Et, par elle meurtri des poings et des talons,
Remportait les saveurs de sa peau dans sa chambre.

Il craignait les blafards dimanches de décembre,
Où, pommadé, sur un guéridon d'acajou,
Il lisait une Bible à la tranche vert-chou;
Des rêves l'oppressaient, chaque nuit, dans l'alcôve.
Il n'aimait pas Dieu; mais les hommes qu'au soir fauve,
Noirs, en blouse, il voyait rentrer dans le faubourg
Où les crieurs, en trois roulements de tambour,
Font autour des édits rire et gronder les foules.
- Il rêvait la prairie amoureuse, où des houles
Lumineuses, parfums sains, pubescences d'or,
Font leur remuement calme et prennent leur essor !

Et comme il savourait surtout les sombres choses,
Quand, dans la chambre nue aux persiennes closes,
Haute et bleue, âcrement prise d'humidité,
Il lisait son roman sans cesse médité,
Plein de lourds ciels ocreux et de forêts noyées,
De fleurs de chair aux bois sidérals déployées,
Vertige, écroulement, déroutes et pitié !
- Tandis que se faisait la rumeur du quartier,
En bas, - seul et couché sur des pièces de toile
Écrue et pressentant violemment la voile!

26 mai 1871.


ARTHUR RIMBAUD

ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ...

ΚΑΛΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ !

Αγαπητοί φίλοι,

ως εδώ ήταν.

ΤΕΛΟΣ !

Πιάσαν οι ζέστες...

Το μηχάνημα αγκομαχάει κι αργοσέρνεται...

Κι εμείς φεύγουμε πετώντας για τον νότο του Νότου !

Μέχρι να χειμωνιάσει, χορέψτε αλλού !

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ !

Ο ΒΑΝ ΓΚΟΓΚ

ΑΡΣΕΝΙ ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ

ΒΙΝΣΕΝΤ ΒΑΝ ΓΚΟΓΚ

Ας με συγχωρήσει ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ

Που δεν μπόρεσα να τον βοηθήσω,

Που δεν του 'στρωσα χαλί απο χορτάρι

Κάτω απ' τα πόδια του, στο δρόμο τον καμένο,

Που δεν του 'λυσα τα κορδόνια

στα λασπωμένα αγροτικά του παπούτσια,

Που στη ζέστη δεν του 'δωσα νερό να ξεδιψάσει,

Που δεν εμπόδισα τον άρρωστο ν' αυτοκτονήσει.

Στέκω εγώ και πάνω μου κρεμιέται

Το κυπαρίσσι γυρισμένο σαν τη φλόγα,

Αυτό το κίτρινο και βαθύ γαλάζιο

Χωρίς αυτά εγώ δεν θα γινόμουν.

Θα πρόδιδα τα λόγια μου

Αν ξεφορτωνόμουν το ξένο βάρος.

Κι η αγριάδα του η αγγελική

Που συγγενεύει με τους στίχους μου

Σας οδηγεί μεσ' απ' την κόρη του ματιού του

Εκεί όπου αναπνέει τ' αστέρια ο Βαν Γκογκ.

ΑΡΣΕΝΙ ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ (1907-1989)

μετάφραση Χρήστος Κολτούκης

Απο τη συλλογή ΠΟΥΛΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΑΝ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΜΑΣ, εκδ. Ελεγεία, 2007

ΤΟ ΔΙΔΑΓΜΑ ΤΟΥ TZIMTZUM

ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΚΑΨΑΛΗΣ

ΦΩΤΟΔΡΑΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ

Τελευταίος των μεγάλων Καββαλιστών ο Ισαάκ Λούρια,

το δίδαγμα εδίδασκε του tzimtzum, κατά το οποίον

προνοητικά ο πρώτος Ποιητής

το αρχικό του εκείνο φως χαμήλωσε κατά πολύ,

μήπως και η τεράστια λάμψη του τυφλώσει τη Δημιουργία.

Έτσι γεννήθηκαν οι σκιές, την ωραία

του κάθε πράγματος να δείχνουν όψη.

ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΚΑΨΑΛΗΣ

Από ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ (1952-2003), εκδ. Σοκόλη, 2003

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ

ΔΗΜΗΤΡΑ Χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΣΤΟ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ

Εδώ, ο τόμος των προβάτων.

Λήμμα «σφαγή»,

Διαβάζουμε:

Σφαγή.

Κι εδώ ο τόμος των Κρεοπωλών.

Διαβάζουμε το φριχτό πρόσωπό τους.

Τα κατακόκκινα αυτιά, τον επίδεσμο.

Τα χέρια αλειμμένα με κερί,

Τις ποδιές τις τριμμένες με στάχτη.

Και τη στάχτη.

Λεπτομερής περιγραφή και όμως

Κανείς

Ποτέ

Δεν έμαθε κάτι.

ΔΗΜΗΤΡΑ Χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Απο τη συλλογή ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΠΡΙΝ, εκδ. Νεφέλη, 2005

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ !

JACQUES BENS

PREMIER MAI

j' ai défilé comme les autres

fleurs aux chapeaux et poings serrés

chantant au ciel et à la terre

mon espoir en des jours meilleurs

j' ai crié sur l' air des lampions

les pieds dans l' eau la bouche ouverte

la paix le pain la liberté

ça faisait trembler les fenêtres

mais les fenêtres restaient sourdes

n' écoutaient pas n' entendaient rien

ma voix se perdait dans la bise

le long des cheminées vernies

celui qui hurle le plus fort

se grise de des propres rêves

c' est au pied du mur que l' on voit

le maçon pas à la tribune

j' ai renoncé trop tôt peut-être

je ne croyais plus aux discours

le peuple est comme un tigre en cage

ses cris n' usent pas les barreaux

JACQUES BENS (1931-2001)

Απο το DE L' OULIPO ET DE LA CHANDELLE VERTE (poésies complètes), Paris, 2004

ΚΑΠΟΤΕ

ΤΑΣΟΣ ΓΑΛΑΤΗΣ

ΤΟ ΤΡΥΠΑΝΙΣΜΑ

Η τερηδών, το τέρετρον

το τρύπανο του ξυλοφάγου

του ξυλοτρώκτη το τρυπητήρι.

Αύριο, μεθαύριο, σ' ένα μήνα, κάποτε

το τρυπάνισμα θα ευοδωθεί

θα πάρει την οριστική μορφή της

η αγυρτεία του χρόνου

η μαύρη τρύπα του θεού.

ΤΑΣΟΣ ΓΑΛΑΤΗΣ

Απο τη συλλογή ΑΝΙΠΤΟΠΟΔΕΣ ΚΑΙ ΣΦΕΝΔΟΝΗΤΕΣ, εκδ. Γαβριηλίδης, 2005

ΡΑΓΙΣΜΕΝΟ ΣΩΜΑ

ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΙΝΑΚΗ

ΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ

Από τα βάθη της γης κάθε πρωί

σηκώνονται και αφρίζουν

τα σκεπασμένα ποτάμια.

Εκείνα που στις όχθες τους

έχουμε τώρα χτίσει τη ζωή μας

λίθο-λίθο πιέζοντας

όλο και πιό κάτω

το άλλοτε καθαρό νερό τους.

Τις μυστικές τους κρύπτες αφήνοντας

μάς εκδικούνται

πλήθος ρωγμές διαβρώνουν

τα σημεία μας

κόβουν βίαια

τις νοητές μας ευθείες.

Γι' αυτό το σώμα μας κάτω απο

το δέρμα

είναι ραγισμένο.

ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΙΝΑΚΗ

Απο τη συλλογή ΠΕΡΝΩΝΤΑΣ ΒΑΦΕΣΑΙ ΜΠΛΕ, εκδ. Πλέθρον, 1987

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...

EDWIN MUIR

THE INTERROGATION

We could have crossed the road but hesitated,

And then came the patrol;

The leader conscientious and intent,

The men surly, indifferent.

While we stood by and waited

The interrogation began. He says the whole

Must come out now, who, what we are,

Where we have come from, with what purpose, whose

Country or camp we plot for or betray.

Question on question.

We have stood and answered through the standing day

And watched across the road beyond the hedge

The careless lovers in pairs go by,

Hand linked in hand, wandering another star,

So near we could shout to them. We cannot choose

Answer or action here,

Though still the careless lovers saunter by

And the thoughtless field is near.

We are on the very edge,

Endurance almost done,

And still the interrogation is going on.

EDWIN MUIR (1887-1959)

Απο τα Collected Poems,London 1984

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΖΕΝ

Ας αφεθούμε λοιπόν

Σε συναισθήματα πιό ακαθόριστα

Σε περιδιάβαση στον ουρανό.

Σύννεφα στάσιμα με αυτοτέλεια

Δεν προμηνύουνε κάτι κακό

Μάλλον υπόσχονται και βεβαιώνουν

Μέρα που άρχισε με καυσαέρια

Πιέσεις συμφέροντα συμβιβασμούς

Ίσως τελειώσει

Με μιά προσήλωση στο πουθενά

Με το κεφάλι

Μαύρου θηρίου

Που για τη χάρη σου

Μεταμορφώθηκε

Σε κατοικίδιο

Και σου γελά.

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ (1934-2009)

Απο τη συλλογή Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ, εκδ. Καστανιώτης, 1989

ΟΙ ΟΝΕΙΡΟΦΑΓΟΙ

ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ

ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΟΦΑΓΩΝ

Κάτω από έναν ουρανό χαράς

Ζουν οι ονειροφάγοι

Γύρω τους στις πρεπούμενες αποστάσεις

Μέσα σε μεγάλους κύβους σιωπής

Αρχειοθετούνται φυτικές φυσιογνωμίες

Κι έρωτες αδρανείς

Με το άναμμα των φώτων

Μετατοπίζεται το κέντρο βάρους

Κι αρχίζουν πάλι αδιακρίτως να προσποιούνται

ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ (1921-2006)

Απο τη συλλογή ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ Η ΑΦΥΠΝΙΣΗ, εκδ. Νεφέλη, 1987

ΟΣΟΙ ΕΠΕΣΑΝ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ

JAVIER SOLOGUREN

MEMENTO

Los que caímos más de siete veces

y aun en cada paso,

y, sin embargo, no somos los caídos;

sentimos un extraño dolor por los caídos;

nosotros, tú y yo, los que caemos,

con profunda unción de hijo a padre

encendemos de vida a los caídos:

la vida enajenada en las batallas,

en la turbia agonía de los tiempos;

esa vida que anida en el recuerdo

de los que son, de los que fueron, los caídos.

JAVIER SOLOGUREN (1921-2004)

Απο τη VIDA CONTINUA, Obra Poetica (1939-1989)

ΜΙΑ ΙΔΕΑ ΜΟΝΟ

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΟΥΛΙΟΣ

ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΤΡΟΜΕΡΟ

Μέσα στο τρομερό λουλουδένιο περίβλημα

τούτου του κόσμου όπου τα πράγματα

έχουν ένα μέγεθος και μιά υπόσταση

και ενωμένα με μυστική σχέση

ο ποιητής

είναι μιά ιδέα μόνο υπομονετική, φυλακισμένη

σ' ένα καλύβι-χόρτο

αφιερωμένη στη μελέτη της διαλεχτικής.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΟΥΛΙΟΣ

Απο τη συλλογή Ο ΓΥΜΝΟΣ ΟΜΙΛΗΤΗΣ, εκδ. Κέδρος, 1977

ΜΙΣΟΣ

ΕΛΛΗ ΣΚΟΠΕΤΕΑ

Η ΓΕΦΥΡΑ

Ένας τυχών πεζοπόρος
Μα κι ο μονοσάνδαλος
Μα κι η κλασική ακαμάτρα
Θα συμφωνήσουν ότι:

Τον μεγάλο καημό
Μιάς γκρεμισμένης γέφυρας
Δεν τον γλυκαίνει η φήμη
Πως ορρώδησαν τάχα τα στοιχειά

Γι' αυτό διαβαίνοντας μιά γέφυρα
Θυμούνται πάντα ότι το μίσος της
Για τον ρυθμό, τα ''στοιχηθείτε''
Και κάθε είδους τάξη
Κρατάει αδιάπτωτο από τότε
Που τον ίσκιο της καταπόντισε



ΕΛΛΗ ΣΚΟΠΕΤΕΑ
Απο τη συλλογή ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ, εκδ. Παλίμψηστος, 1982